Ergonomie keuken

Ergonomie keuken? Bij het kopen van een keuken denk je niet meteen aan een goede werkhouding. Eerder aan een mooie keuken. Toch is dit belangrijk omdat je enorm veel tijd in de keuken kwijt bent.

 

Jij loopt gemiddeld 263 meter per dag in een keuken.

24% van de mensen zijn extra geïnteresseerd in de ergonomie van een keuken. Dit kan komen omdat lichamelijke klachten meespelen, waardoor het normale gebruik van een keuken lastiger word in de toekomst. Een langdurige ziekte kan als voorbeeld dienen. Om die reden gaan we kijken hoe je lichamelijke problemen in de keuken kunt voorkomen.

Behalve de werkbladhoogte besteed een keukenadviseur weinig tijd aan de ergonomie in de keuken. Dat is ook niet zo verwonderlijk. Hoe ergonomischer een keuken word, hoe duurder hij word. De meeste huishoudens zetten design belangrijker dan ergonomie.

Ben jij benieuwd hoe keukenwinkels tegenwoordig ergonomie toepassen in de ontwerpen?

Ergonomie in gratis keukenbrochures >

Ergonomie keuken: de basis

Er is een werkdriehoek tussen koken, spoelen en bereiden. Het belangrijkste deel bevind zich in de zone ‘voorbereiden’. Dit werkblad tussen de spoelzone en een fornuis moet voldoende breed zijn. Daarnaast is op dit stuk een goede verlichting vereist, op dit stukje werkblad doe je immers al het werk. De minimum breedte voor dit werkdeel is 90 centimeter.

Plaats veelgebruikte goederen altijd hoger in de onderkasten en lager in de bovenkasten. Gebruik de bovenste plank van een hangkast en de onderste plank (of lade) van een onderkast zo min mogelijk. Zo kan je eenvoudig bij de meest gebruikte spullen zonder daar enorme inspanningen voor te leveren.

Hierdoor vermijd je overbodige knie-en strekbewegingen en spaar je heel wat tijd uit.

Onderkasten met deuren zijn optisch gezien top. Ze zijn alleen niet ergonomisch. Je moet bukken en dingen die vooraan staan verzetten om ergens achterin bij te komen. Ladekasten geven dit overzicht wel. Je kan de laden naar je toe rollen en ziet direct waar wat staat. Qua apparatuur zijn de keukenkasten tegenwoordig allemaal zonder meerprijs afgestemd op de beste ergonomie.

 

ergonomie-tips

Hoogte keukenblad

De eenvoudigste en belangrijkste manier om een ergonomische keuken te krijgen, is door de werkblad hoogte aan te passen op jouw werkhoogte. Er is een eenvoudige truuk om je ideale werkbladhoogte te berekenen. Deze handeling moet je samen met je partner verrichten, als je een partner hebt.

Heb je een partner? Dan kan er  een probleem ontstaan bij een aanzienlijk lengteverschil. Als dit een klein verschil is, hoeft het geen probleem te zijn. Maar als je meer dan 10 centimeter lengteverschil hebt, dan moet je gaan nadenken op wie je de keuken het meeste afstemt. Want wie werkt er het meeste in de keuken? En we gaan er niet van uit, maar wat als je relatie uitgaat?

Mijn buurman Bart is 195 centimeter. Zijn vriendin is 164 centimeter. Zijn vriendin kookt het meeste. Daarom kozen ze jaren geleden voor een extra laag werkblad in hun nieuwe keuken, anders krijgt ze last van haar armen. Ineens gaat de relatie gaat uit, wat nu? Bart staat nu enorm gebukt boven zijn veel te lage werkblad.

Hoogte werkblad bepalen

Hoe je de ideale hoogte aanrecht eenvoudig berekent:

Ga tegen het aanrechtblad staan met je lichaam. Druk je armen strak tegen je lichaam aan om de ideale ergonomie te krijgen. Strek vervolgens je onderarmen recht naar voren in een hoek van 90 graden, ten opzichte van je lichaam. Houd je handen open naar beneden gericht, maar zorg dat je handen precies in het verlengde van je armen staan. De ruimte die nu ontstaat tussen het werkblad en je handen moet ongeveer 12 centimeter zijn. Je kan het ook met een meetlat berekenen. Alles tussen 10 en 15 centimeter is goed.

Laat je partner dit ook proberen en schrijf de afstanden van de onderkasten op. Is er een behoorlijk verschil? Dan is er wel een probleem voor je nieuwe keuken.

Hoe gaan wij met dit probleem om?

Als je 2 partners hebt met een aanzienlijk lengteverschil, zijn er eigenlijk 3 oplossingen:

  1. Je stemt de keuken af op 1 persoon zijn lengte. Daarbij draag je het risico dat een relatie uit kan gaan. De ander blijft dan over met de juiste of de compleet verkeerde werkblad hoogte.
  2. Je neemt het gemiddelde qua werkblad hoogte, afgestemd op beide personen. Bij de meeste stellen kan dit heel goed.
  3. Je neemt een verlaagd kookgedeelte.

Tip: Nadat je samen met de keukenadviseur de ideale werkblad hoogte bepaald hebt, is het tijd om een pan te pakken. Zet deze op de juiste hoogte neer. Probeer  een aantal minuten om te kijken of je roerende bewegingen kan maken op deze hoogte. Het word nooit gedaan, maar het is enorm belangrijk voor de ergonomie!

Verlaagd kookgedeelte

Ergonomie keuken is de perfecte oplossing. Een verlaagd kookgedeelte biedt de oplossing bij een extreem lengteverschil tussen partners (meer dan 30 centimeter). Het voordeel hieraan is dat je als lang persoon perfect laag kunt koken. De kleinste partner kan ook nog eens werken op het lager gelegen werkblad. Toen ik  mijn huis kocht, zat daar ook een verlaagd kookgedeelte in. Wij werken er nog elke dag in en vinden dat beiden erg praktisch.

Naast het koken heb je dan ook nog het spoelgedeelte. Deze zou best wat hoger kunnen. Je krijgt zo 2 verdiepingen in je keuken.

Nadelen verlaagd koken

Ondanks dat verlaagd koken dit ergonomisch gezien het handigste is, blijft het optisch gezien een ramp. De keuken word enorm onrustig door het verlaagde kookdeel. Zeker bij kleinere keukens zie je dit. Ook al voldoet het optisch gezien niet aan de keukenbijbel, veel stellen vinden het geen probleem om een huis te kopen met een keuken met een verlaagd deel.

Standaard hoogte keukenblad

Het is moeilijk om te zeggen wat de standaard hoogte van een aanrecht is. Deze is namelijk afhankelijk van jouw hoogte en die van je partner. De meeste keukens worden nu verkocht tussen de 93 en 96 centimeter werkblad hoogte. Dat komt omdat de onderkasten en plinten een standaard maat hebben. Wat doen keukenboeren die  het hoogteprobleem willen oplossen? Die zetten er eenvoudig extra hoge onderkasten in. Dat kost immers niet veel meer.

Extra hoge onderkasten

Extra hoge onderkasten zijn 14 centimeter groter dan normale onderkasten. In eerste instantie zal de plint lager worden. De meerprijs van Maxi-line onderkasten, zoals ze ook wel genoemd worden is minimaal. Meestal komt er 10% extra kosten bij de onderkasten. Deze worden dan geen 72 maar 86 centimeter hoog.

Door de diepte van de keukenkasten in de keuken aan te passen word de keuken niet gebruiksvriendelijker. Je moet verder in de onderkasten tasten om overal bij te komen.
 
ergonomische-keuken
 

Apparatuur op hoogte

Wij kijken bij ergonomie vooral naar wat er veel gebruikt word en wat een risico kan vormen voor het lichaam. Niet alleen de apparatuur, maar ook de staande keukenkasten zijn al afgestemd op de ergonomie. Er is vaak geen meerprijs meer nodig zoals 20 jaar geleden. Kasten zijn al volledig afgestemd op de ideale hoogte van het apparaat.

 

Bekijk ergonomische keukens met apparatuur op hoogte >

 

Afwasmachine op hoogte

De vaatwasser is ergonomisch gezien het minst vriendelijk. Het inruimen en uitruimen kost tijd en vereist veel beweging en draaiingen.Daarom is het niet zo verwonderlijk dat hierdoor blessures kunnen ontstaan. Als je een vaatwasmachine onder een werkblad plaatst, dan moet je zeker bukken om de korven naar voren te schuiven. Het efficiënt inrichten van de vaatwasser kan daarom al een risico zijn. Maar ook het uitruimen en alles weer verplaatsen kan het veroorzaken.

Door de vaatwasser op hoogte te brengen haal je bepaalde problemen weg. Deze komt dan in een halfhoge kast en word een centimeter of 50 hoger geplaatst dan normaal. Hierdoor kan je via de zijkant makkelijker bij de kopjes en borden zonder te hoeven bukken. Wel moet je steeds om de deur heenlopen. De deur zit behoorlijk in de weg. Als je deze kast gaat gebruiken valt het ook op dat je je armen erg hoog op moet tillen.

Oven op hoogte

De meeste ovens worden al op hoogte geplaatst in standaard kasten. Er is maar 1 onhandige plek voor de oven en dat is onder het aanrecht. Aangezien de meeste huishoudens nu lades willen, is dit probleem nu opgelost. Het is zelfs zo mooi opgelost dat er meerdere alternatieven zijn. Wil je bijvoorbeeld ook een koffiezetapparaat ingebouwd in de keuken? Ook deze kan in exact dezelfde kast naast de oven. Hierdoor loopt de belijning optisch perfect door.

Koelkast op hoogte

Ook koelkasten zitten in standaardkasten. Daarbij word meestal gebruik gemaakt van een koel-vries combinatie. Aangezien de vriezer altijd onder zit, is dit ergonomisch gezien niet handig. Voor een koelkast heb je de perfecte hoogte, maar voor de vrieskast moet je bukken. Een duurder alternatief is de vriezer in een aparte kast ook op ooghoogte. Hier moet je wel de ruimte voor hebben Bovendien betaal je veel meer voor een losse vriezer.

Afzuigkap hoogte

Als er 1 plek is waar je je hoofd het makkelijkst aan kan stoten is het wel de afzuigkap. Als je een Roestvrijstalen schouw hebt tenminste. Die steekt namelijk meer naar voren uit dan de hangkasten in de nieuwe keuken. Dit merk je helemaal bij verlaagd koken, waar de afzuigkap ook lager hangt. Daar is helaas niet zoveel aan te doen. Als je namelijk de afzuigunit te hoog hangt, zal hij de kooklucht niet meer goed afzuigen. Daarom is er een standaard afstand van koken tot de schouwkap. Hoe los je dit op? Er bestaat een afzuigkap met een schuin naar boven oplopende onderkant. Hierdoor kan jij je hoofd onmogelijk meer stoten.

Als alternatief zijn er ook afzuigkappen in het werkblad. Deze zogenaamde Downdraft afzuigkappen kan je uit het aanrechtblad halen en dan kan je via de zijkant afzuigen. Dit vereist wel een dieper werkblad. Daarnaast is de constructie een stuk duurder dan een normale schouw. Een Downdraft afzuigkap kost al gauw minimaal 1200 euro. Je ziet geen afzuigkap meer en kan je er ook niet meer aan stoten. Weer iets aan de ergonomie verbeterd!

 

Andere tips om de ergonomie te verbeteren:

Zorg voor voldoende stopcontacten in keuken. Het liefste 2 bij de spoelbak in de buurt en 2 bij het kookgedeelte. Daarnaast is goede verlichting onder de hangkasten handig. Let op: de adviseur begint niet snel over de verlichting in de keuken. Soms adviseert hij je zelfs om die bij de Ikea te kopen. Dat scheelt hem weer in de keukenofferte.

Plint verhogen

Vind je extra hoge onderkasten te duur? Dan is de eenvoudigste manier om normale onderkasten te nemen met een extra hoge plint. De stelpoten onder de plint kunnen tot 20 centimeter uitgedraaid worden. Dit is direct de goedkoopste manier om je keuken ergonomisch te maken. Doordat je een extra hoge plint hebt, lijkt de keuken veel ruimtelijker. Bovendien hoef je niet zo ver te bukken! Doordat onderkasten voorzien zijn van stelpoten, zou je op de millimeter nauwkeurig de plinthoogte kunnen aanpassen. Nadat de stelpoten goed staan, kun je eenvoudig de plint op maat zagen.

Dieper blad

Een dieper werkblad van bijvoorbeeld 65 of 70 centimeter helpt niet letterlijk mee aan verbeterde ergonomische omstandigheden, maar wel aan praktische extra ruimte die binnen handbereik ligt.

Keuken voor minder validen

Een mooi voorbeeld is de keuken voor minder validen. Deze keuken is eigenlijk op en top ergonomisch. Door slimme aanpassingen kan je bijvoorbeeld het werkblad omhoog en omlaag laten komen. Verder worden er veel verstelbare werkbladen gebruikt zonder onderkasten, waardoor je met een rolstoel makkelijk onder het aanrecht kunt rijden. Met een motorsysteem kan je de hangkasten naar beneden laten komen. Alles is eigenlijk wel verstelbaar. Voor minder validen is ergonomie keuken het allerbelangrijkste.

Om een keuken compleet ergonomisch af te stellen, vooral voor minder validen is een kostbare zaak. Dit soort keukens kunnen al gauw rond de €15.000,- kosten. Dat komt omdat het verstelbare systeem zo prijzig is.

ergonomie keuken: de conclusie:

Ergonomie in de keuken gaat vaak ten koste van design. Hoe ergonomischer de keuken, hoe duurder hij vaak word. Indien je last hebt gehad van lichamelijke klachten, zoals bijvoorbeeld een hernia of andere dergelijke lichamelijke problemen, adviseren wij je om ergonomie voor design te laten gaan. De belangrijkste dingen voor een ergonomische keuken zijn zeer voordelig op te lossen.